काठमाडौँ, २३ असार । नेपालको घरजग्गा बजार पछिल्ला केही महिनादेखि विस्तारै चलायमान हुन थालेको देखिएको छ। बैंकिङ प्रणालीमा तरलता सहज हुनु, ब्याजदर घट्नु, कर्जा प्रवाहमा सुधार आउनु र सरकारले निजी क्षेत्रलाई प्रोत्साहन गर्ने नीति अघि सारेपछि घरजग्गा कारोबारमा क्रमिक सुधारको संकेत देखिएको हो।
.gif)
भूमि व्यवस्थापन तथा अभिलेख विभागका तथ्यांकअनुसार देशका अधिकांश मालपोत कार्यालयमा लिखत पारित, नामसारी, धितो दर्ता तथा राजस्व संकलनमा अघिल्लो वर्षको तुलनामा वृद्धि देखिएको छ। विशेषगरी काठमाडौं उपत्यका, पोखरा, भरतपुर, बुटवल, इटहरी र प्रमुख राजमार्ग आसपासका क्षेत्रमा कारोबार विस्तारै बढ्न थालेको व्यवसायीहरू बताउँछन्।
यद्यपि बजार अझै पूर्ण रूपमा पुरानै लयमा फर्किन सकेको छैन। आर्थिक गतिविधि अपेक्षाअनुसार विस्तार हुन नसक्नु, लगानीकर्तामा अझै पनि प्रतीक्षा गर्ने मनोवृत्ति रहनु तथा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले घरजग्गा कर्जामा अपनाउने सावधानीका कारण ठूलो आकारका कारोबार अपेक्षित रूपमा बढ्न सकेका छैनन्।
घरजग्गा व्यवसायीका अनुसार अहिले वास्तविक आवश्यकताका लागि हुने खरिद–बिक्री बढिरहेको छ भने छोटो अवधिको नाफा कमाउने उद्देश्यले गरिने सट्टेबाजी कारोबार विगतको तुलनामा निकै घटेको छ। यसले बजारलाई तुलनात्मक रूपमा स्वस्थ र दीगो दिशातर्फ उन्मुख गरिरहेको उनीहरूको भनाइ छ।
अर्थविद्हरूले पनि ब्याजदर स्थिर रहने, आर्थिक गतिविधि विस्तार हुने र पूर्वाधार तथा निजी लगानी बढ्दै गएमा घरजग्गा बजारमा थप सुधार आउन सक्ने बताएका छन्। तर उनीहरूले उत्पादनमूलक क्षेत्रमा लगानीलाई प्राथमिकता दिँदै घरजग्गा क्षेत्रमा हुने लगानीलाई सन्तुलित बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
सरकार र नेपाल राष्ट्र बैंकले वित्तीय स्थायित्व कायम राख्दै घरजग्गा क्षेत्रलाई व्यवस्थित, पारदर्शी र दिगो बनाउने नीतिमा जोड दिइरहेका छन्। बजारमा सुधारका संकेत देखिए पनि लगानीकर्ताले वास्तविक आवश्यकता, कानुनी प्रक्रिया र बजार अवस्थाको पर्याप्त अध्ययन गरेर मात्र निर्णय लिनुपर्ने विज्ञहरूको सुझाव छ।
