कालीकोट । कालीकोटको सान्नीत्रिवेणी गाउँपालिका–७ मा रहेको पाँच सय किलोवाट क्षमताको पोतमारा साना जलविद्युत् आयोजनामा बाढीसहित आएको पहिरोले क्षति पुर्याएको छ। पुनर्निर्माणको काम अन्तिम चरणमा पुगेर आयोजना पुनः सञ्चालनको तयारी भइरहेका बेला बिहीबार साँझ आएको बाढी तथा पहिरोले आयोजनाको इन्टेक र बाँधमा क्षति पुर्याएको हो।
.gif)
बिहीबार साँझ भएको भारी वर्षापछि आएको बाढीसहितको पहिरोले आयोजनाको इन्टेक क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको बताइएको छ। बाढीका कारण आयोजनाको इन्टेक पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएको कालीकोट वितरण केन्द्रले जनाएको छ।
कालीकोट वितरण केन्द्रका प्रमुख हरेन्द्र राय यादवका अनुसार लामो समयको प्रयासपछि आयोजनाको पुनर्निर्माणको काम अन्तिम चरणमा पुगेको थियो। तर, पुनः आएको बाढीले इन्टेक बगाएपछि आयोजना सञ्चालनमा थप ढिलाइ हुने भएको छ।
उनका अनुसार अहिले आयोजनाको इन्टेक पुनर्निर्माण गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ। इन्टेकको पुनर्निर्माण सम्पन्न भएपछि मात्रै विद्युत् उत्पादन तथा वितरण पुनः सुरु गर्न सकिनेछ।
पुनःनिर्माणकै क्रममा विपद्को क्षति
पोतमारा साना जलविद्युत् आयोजना यसअघि पनि विभिन्न कारणले प्रभावित हुँदै आएको थियो। लामो समयदेखि बन्द रहेको आयोजनालाई पुनः सञ्चालनमा ल्याउन नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले मर्मत तथा पुनर्निर्माणको काम अघि बढाएको थियो।
जिल्लामा राष्ट्रिय प्रसारण लाइनको विद्युत् सेवा विस्तार भइसके पनि वैकल्पिक विद्युत् आपूर्तिका लागि पोतमारा आयोजना महत्वपूर्ण मानिएको छ। राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीमा समस्या आएमा वा कुनै कारणले विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध हुँदा स्थानीयस्तरमा वैकल्पिक स्रोतका रूपमा आयोजनालाई सञ्चालनमा ल्याउने उद्देश्यले पुनर्निर्माण अघि बढाइएको थियो।
यसै उद्देश्यअनुसार नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले ठेक्का प्रक्रिया अघि बढाएर आयोजनाको मर्मत तथा पुनर्निर्माणको काम गरिरहेको थियो। आयोजनाको काम अन्तिम चरणमा पुगेका बेला बाढी तथा पहिरोले पुनः संरचनामा क्षति पुर्याएपछि प्राधिकरणलाई थप चुनौती थपिएको छ।
पुनः मर्मत गर्नुपर्ने अवस्था
बाढीले आयोजनाको मुख्य इन्टेक तथा बाँध क्षेत्रमा क्षति पुर्याएपछि अब पुनः प्राविधिक मूल्यांकन गरी मर्मत तथा पुनर्निर्माणको काम अघि बढाउनुपर्ने भएको छ। क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन तथा आवश्यक प्राविधिक अध्ययनपछि पुनर्निर्माणको थप प्रक्रिया अघि बढाइनेछ।
पोतमारा आयोजना पुनः सञ्चालनमा आएमा कालीकोटको विद्युत् आपूर्ति प्रणालीलाई थप भरपर्दो बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। विशेषगरी राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमा समस्या आउँदा वैकल्पिक स्रोतका रूपमा स्थानीय जलविद्युत् आयोजना प्रयोग गर्न सकिने भएकाले यसको पुनर्निर्माणलाई प्राथमिकतामा राखिएको हो।
तर वर्षायाममा लगातार हुने भारी वर्षा, बाढी तथा पहिरोजस्ता प्राकृतिक विपद्का कारण जलविद्युत् आयोजनाका संरचनामा पटक–पटक क्षति पुग्दा पुनर्निर्माणको लागत र सञ्चालनमा आउने समय दुवै बढ्ने जोखिम देखिएको छ।
नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले क्षतिग्रस्त इन्टेक तथा बाँधको पुनर्निर्माणपछि मात्रै आयोजना पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा ल्याउने तयारी गरेको छ। आयोजना पुनः सञ्चालनमा आएपछि कालीकोटको विद्युत् प्रणालीमा वैकल्पिक आपूर्तिको क्षमता थपिने विश्वास गरिएको छ।
