एजेन्सी । इरानले शनिबार अमेरिकालाई हार स्वीकार गर्न आह्वान गरेको छ जबकि अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले तेहरानलाई अत्यन्त दुष्ट भन्दै आलोचना गरेका छन् । उनले अमेरिकीहरूलाई युद्धका कारण इन्धनको उच्च मूल्य निरन्तर कायम रहने हुनाले तयार रहन पनि भनेका छन् ।शान्ति वार्ताका दिशामा प्रगति भएका छैनन् र रणनीतिक हर्मुज जलयोजक भएर हुने तेल ट्यांकरको आवागमन ठप्प रहेको छ । फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले सुरु गरेको द्वन्द्व अन्त्य गर्ने दिशामा युद्धरत पक्षहरू अघि बढिरहेको कुनै संकेत देखिएको छैन ।‘यो जलयोजक इरानको आदेशमा मात्र खुल्ने र बन्द हुनेछ र जबसम्म तपाईंले हारको वास्तविकता स्वीकार गर्नुहुन्न र कल्पनामा डुब्न छोड्नुहुन्न, इरानले नाकाबन्दी लागू गरिरहनेछ,’ इरानका उपविदेशमन्त्री काजेम गरिबाबादीले एक्समा पोस्ट गरेका छन् ।

इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराक्चीले इरानले अमेरिकासँग वार्ता पुनः सुरु गर्ने निर्णय नगरेको बताएका छन् । शनिबार प्रकाशित एक अन्तर्वार्तामा उनले इरानी समाचार संस्था शहरारा न्यूजलाई बताएअनुसार, युद्धअघि विश्वको पाँचौं हिस्सा तेल ओसारपसार हुने यस जलमार्गमा जहाजको आवागमन पुनः सुरु गर्न वाशिङटनले जलयोजक सम्बन्धी शर्तहरू पूरा गर्नुपर्छ ।ट्रम्पले द्वन्द्व जारी रहँदा पेट्रोलको मूल्यमा केही वृद्धिलाई स्वीकार गर्न अमेरिकीहरूलाई आग्रह गरेका छन् ।शुक्रबार न्यूयोर्कको गार्डेन सिटीमा आयोजित एक राजनीतिक -यालीमा उनले भने, ‘आफ्नो पेट्रोलको लागि थोरै बढी तिर्नु एउटा अत्यन्त दुष्ट देशसँग आणविक हतियार नभएको सुनिश्चित गर्ने लागतको रूपमा उचित छ ।’ उनले युद्धका लागि व्यक्त गरेका विभिन्न तर्कहरूमध्ये यो एक हो ।

‘हामीले इरानलाई हराइसकेपछि … छिट्टै म हर्मुज जलयोजकलाई अमेरिकाको क्षेत्र घोषणा गर्नेछु,’ ट्रम्पले भने । द्वन्द्वको अवधिभरि ट्रम्पले कहिले युद्ध चर्काउने धम्की दिने र कहिले शान्ति सम्झौता आसन्न रहेको दाबी गर्ने गरिरहेका छन् ।अमेरिकन अटोमोबाइल एसोसिएसनका अनुसार, मुद्रास्फीति बढाएको र मतदाताहरूलाई निराश तुल्याएको प्रवृत्तिका रूपमा शुक्रबार अमेरिकामा एक ग्यालन पेट्रोलको औसत मूल्य करिब ४.०८ डलर थियो । यो एक वर्षअघिको तुलनामा २९ प्रतिशत बढी हो ।रिपब्लिकन ट्रम्पले ऊर्जा लागत घटाउने वाचाका साथ पुनः बहुमत ल्याउनका लागि अभियान चलाएका छन् भने डेमोक्रेटहरूले युद्धको असरलाई नोभेम्बरको मध्यावधि चुनावमा मुद्दा बनाउन खोजिरहेका छन् ।शुक्रबार कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारल १ डलरले बढेको छ । बेन्चमार्क ब्रेन्ट फ्युचर्स ६ प्रतिशत र वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएट ५.४ प्रतिशतको साप्ताहिक वृद्धिको दिशामा रहेका थिए ।

युद्धलाई स्थायी रूपमा अन्त्य गर्ने प्रयासहरू गतिरोधमा परेका बेला तेहरानले पनि हालैका दिनहरूमा आफ्नो बयानबाजीलाई कडा बनाएको छ ।‘हर्मुज जलयोजकलाई ट्वीट वा विमानवाहक जहाजद्वारा वा आदेश जारी गरेर वा चुनावी भाषण दिएर कब्जा गर्न सकिँदैन,’ गरिबाबादीले भने ।इरानको विद्रोही स्वरका बावजुद त्यहाँ आर्थिक क्षतिको संकेत देखिएको छ । राष्ट्रपति मसूद पेजेस्कियानले सरकारी टेलिभिजनमा बोल्दै इरानी बन्दरगाहहरूमा अमेरिकी नाकाबन्दी र इरानको तेल निर्यातमा लगाइएको प्रतिबन्धका कारण उच्च मुद्रास्फीति भएको आरोप लगाए ।ट्रम्प र अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्ट दुवैले इरानलाई थप आर्थिक क्षति पु¥याउने वाचा गरे । बेसेन्टले बिहीबार न्युजम्याक्सको रोब स्मिट टुनाइट कार्यक्रममा बताएअनुसार, इरान विरुद्ध थप उपायहरूको घोषणा अर्को हप्ता आउँदैछ । तेहरानले जलयोजकको यातायातमा गरेको आफ्नो नियन्त्रणलाई नाकाबन्दी भन्छ । यो शब्द वाशिङटनले इरानी बन्दरगाहबाट निस्कने जहाजहरू विरुद्धको आफ्नो धम्कीका लागि प्रयोग गर्छ ।

‘हामीले जे गरिरहेका छौं त्यो हाम्रो लागि मात्र नभई संसारको लागि एउटा ठूलो सेवा हो … र हामीले साँच्चै उत्कृष्ट काम गरिरहेका छौं,’ ट्रम्पले भने । जहाज–ट्य्राकिङ फर्म केप्लरको विश्लेषण अनुसार, शुक्रबार हर्मुज जलयोजक भएर जम्मा दुईवटा जहाजहरू पार भएका थिए जसमा कुनै पनि कच्चा तेलको ढुवानी देखिएको थिएन । केही जहाजहरूले आफ्नो ट्रान्सपोन्डर बन्द गरेर पत्ता नलाग्ने गरी जलयोजक पार गर्न सक्छन् तर यो संख्या युद्धअघि दैनिक १३० भन्दा बढी जहाजहरूले पार गर्ने संख्याको छेउछाउ पनि छैन ।इरानी अनुमति बिना जलयोजकमा यात्रा गर्ने साहस गर्ने जहाजहरूले मिसाइल वा ड्रोन आक्रमणको जोखिम मोल्नुपर्ने हुन्छ । बिहीबार साँझ जलयोजकमा एडनोकका जहाजहरू समावेश भएका अन्य दुईवटा घटनाहरूको लागि इरानलाई दोष दिएपछि यूएईले शुक्रबार जलयोजक पार गर्दै गरेको अबु धाबी नेशनल आयल कम्पनीद्वारा सञ्चालित तेस्रो जहाजमा पनि आक्रमण गरेको आरोप लगाएको छ भनी इमिरेट्सको सरकारी समाचार एजेन्सी वामले रिपोर्ट गरेको छ ।

युनाइटेड किङडम मेरिटाइम ट्रेड अपरेसन सेन्टरले शुक्रबार जलयोजकमा एक बल्क क्यारियर जहाजको तल्लो भागमा अज्ञात प्रक्षेपास्त्रले प्रहार गरेको जानकारी दिएको छ । यो एडनोक जहाज समावेश भएको सोही घटनालाई संकेत गरिएको हो वा होइन भन्ने कुरा तुरुन्तै स्पष्ट हुन सकेको छैन ।युद्ध अन्त्य गर्ने जुन महिनाको एउटा अस्थायी सम्झौता छिन्नभिन्न भएको छ । ‘हामीसँग पहिले नै कुनै युद्धविराम थिएन जसलाई हामी अहिले लम्ब्याउन चाहन्थ्यौं,’ अराक्चीले भने, ‘हामीसँग युद्धको अन्त्य थियो र अहिले एउटा नयाँ परिस्थिति सिर्जना भएको छ ।’यमनमा इरान समर्थित हुतीहरूले गरेको आक्रमणले क्षेत्रीय युद्ध अझै फैलिने चिन्ता पुनः बढाएको छ । यमनको अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मान्यता प्राप्त सरकारले हुतीहरूले शुक्रबार लाल सागरको मोखा बन्दरगाहमा ६ वटा ब्यालिस्टिक मिसाइल प्रहार गरेको र जसमा चारजना नागरिकको मृत्यु भएको बताएको छ ।