जीवनशैलीमा गरिने अन्य कुनै पनि परिवर्तनजस्तै इन्टरमिटेन्ट फास्टिङ प्रभावकारी हुन्छ भनेर प्रमाणित गर्न निकै गाह्रो छ। तर नयाँ प्रविधिले कुन कुराले काम गर्छ र कुनले गर्दैन भन्ने बुझ्न हामीलाई अझ राम्रोसँग मद्दत गर्छ।हरेक केही महिनामा इन्टरमिटेन्ट फास्टिङका फाइदाहरूबारे बहसको नयाँ चरण सुरु हुने गरेको देखिन्छ।इन्टरमिटेन्ट फास्टिङअन्तर्गत हप्ताका केही दिन उपवास बस्ने वा दिनको केही घण्टा मात्र खाना खाने गरिन्छ। सामान्यतया क्यालोरी कम गर्ने तरिकाको तुलनामा तौल घटाउन सहज बनाउने विधिको रूपमा यसलाई चिनिन्छ।तर यसका फाइदाहरू यतिमा मात्र सीमित छैनन्। क्यान्सर र बौद्धिक क्षमतामा आउने ह्रासको जोखिम कम गर्नु पनि यसका फाइदाभित्र पर्छन्। सायद यसैकारण इन्टरमिटेन्ट फास्टिङ निकै लोकप्रिय हुँदैछ।तर हालैका प्रमाणहरूले यी दाबीहरूको विश्वसनीयतामा प्रश्न खडा गरेका छन्। अध्ययनहरूका आधारमा इन्टरमिटेन्ट फास्टिङलाई अन्य डाइटको तुलनामा बढी वा कम प्रभावकारी देखाउन सकिन्छ।एउटा अध्ययनले इन्टरमिटेन्ट फास्टिङ हानिकारक हुनसक्ने र यसले मुटुको रोगको जोखिम बढाउन सक्ने दाबीसमेत गरेको छ।
.gif)
युनिभर्सिटी अफ इलिनोइस एट सिकागोकी पोषण विषयकी प्राध्यापक क्रिस्टा वराडी भन्छिन्, ‘वैज्ञानिकहरू पनि सधैं सबै तथ्यहरूमा सहमत हुँदैनन्। इन्फ्लुएन्सरहरूको त कुरै छोडौँ। यो कुनै जादु होइन।’त्यसोभए के इन्टरमिटेन्ट फास्टिङलाई आवश्यकताभन्दा बढी बढाइचढाइ गरिएको हो त? वा यो हाम्रो आयु बढाउन सक्ने एउटा प्रभावकारी डाइट हो? अनि यसका प्रमाणहरू यति धेरै फरक किन छन्?तथ्यांकलाई अझ बलियो बनाउने बाटोमा सबैभन्दा ठूलो अवरोध नै समाधान गर्न सबैभन्दा गाह्रो विषय भएको धेरै अनुसन्धानकर्ताहरूको भनाइ छ।वराडी भन्छिन्, ‘मानिसहरूले वास्तवमा के खाइरहेका छन् भन्ने हामीलाई थाहै हुँदैन। यो कुरा अन्य धेरै वा सम्भवतः सबै प्रकारका खानपानसम्बन्धी परिवर्तनहरूमा लागू हुन्छ।’
- पुरातन मानिसहरूको खानपानको बानी
हाम्रा पुर्खाहरू कसरी खान्थे भनेर देखाउनु इन्टरमिटेन्ट फास्टिङको उद्देश्य हो। बाल्टिमोरस्थित जोन्स हप्किन्स युनिभर्सिटीमा कार्यरत स्नायुविज्ञ मार्क म्याटसन भन्छन्, ‘हामी दिनमा तीन पटक खाना र दुई पटक खाजा खाने वातावरणमा हुर्किएका होइनौँ।’उपवास बस्दा मेटाबोलिजम मा परिवर्तन आउँछ। शरीरले पहिले सुगर डढाउनुको सट्टा रगतमा रहेको बोसो (फ्याट) डढाउन थाल्छ। मेटाबोलिजममा आउने यो परिवर्तनले कोषिकाहरूको व्यवहारलाई बदलिदिन्छ।स्वस्थ कोषिकाहरूले पुराना र खराब भइसकेका प्रोटिनलाई रिसाइकल गर्न थाल्छन्। यस प्रक्रियालाई अटोफेजी (autophagy) भनिन्छ। यसले कोषिकाहरूलाई फेरि नयाँजस्तै बनाउँछ।सिद्धान्ततः यसको सीधा असर स्वास्थ्यसँग जोडिएका दाबी गरिएका फाइदाहरूमा पर्छ।‘न्यु इङ्गल्यान्ड जर्नल अफ मेडिसिन’ मा प्रकाशित एक महत्त्वपूर्ण अध्ययनमा म्याटसनले मेटाबोलिजममा हुने यो परिवर्तनलाई लामो आयु र रोगहरू (जस्तैः मधुमेह र क्यान्सर) को कमीसँग जोडेका छन्।
तर यसमा एउटा मात्र समस्या छ। यसका सबैभन्दा बलिया प्रमाणहरू मुसा, झिँगा र किराहरूमा गरिएका अध्ययनबाट प्राप्त भएका हुन्। उनीहरूका लागि इन्टरमिटेन्ट फास्टिङ एउटा राम्रो उपचारजस्तै थियो।मुसाहरूलाई जति क्यालोरी खान दिइन्थ्यो, उनीहरू त्यति नै खान्थे। तर जब उनीहरूको खाने समय सीमित गरिन्थ्यो, उनीहरू बुढेसकालसम्म फिट र स्वस्थ रहन्थे। अर्कोतर्फ, अन्य मुसाहरू भने मोटा र बिरामी हुन्थे।यद्यपि, मानिसहरूमा गरिएका अध्ययनबाट प्राप्त प्रमाणहरू त्यति भरपर्दा छैनन्।
- मुसा र मानिस
मुसा र मानिसमा फास्टिङ (उपवास) को असर फरक-फरक देखिएको छ। मोटोपनमा इन्टरमिटेन्ट फास्टिङको असर कस्तो हुन्छ भन्ने नै मुख्य प्रश्न हो।इन्टरमिटेन्ट फास्टिङको प्रकारको आधारमा मानिसहरूमा ‘यसले करिब ५ प्रतिशत तौल कम गर्ने’ वराडी बताउँछिन्।उनी भन्छिन्, ‘यो अन्य कुनै पनि डाइट रणनीतिजत्तिकै प्रभावकारी छ। तर मानिसहरूको सन्दर्भमा मुसाहरूमा जस्तो उत्कृष्ट नतिजाहरू पाइएका छैनन्।’इन्टरमिटेन्ट फास्टिङबाट थोरै मात्र तौल कम भए पनि निश्चित रूपमा मेटाबोलिक फाइदाहरू हुनसक्छन्।
वराडी भन्छिन्, ‘कोलेस्ट्रोल र रक्तचापसहित मेटाबोलिक जोखिमका सूचकहरूमा केही कमी आउँछ। यसले पोलिसिस्टिक ओभरी सिन्ड्रोमका लक्षणहरूलाई पनि कम गर्ने देखिन्छ।’यो प्रक्रिया सुरु गर्दा व्यक्ति जति कम स्वस्थ हुन्छ, उसले त्यति नै बढी स्वास्थ्य लाभ प्राप्त गर्ने उनको भनाइ छ। तर मुसाहरूमा देखिएका फाइदाको तुलनामा मानिसहरूमा यी फाइदाहरू कम स्पष्ट रूपमा देखिन्छन्।यसका साथै इन्टरमिटेन्ट फास्टिङका अझ कडा तरिकाहरू (जस्तैः एक दिन बिराएर खाने) ले शरीरको बोसो नभएको तौललाई कम गरेर व्यक्तिलाई मेटाबोलिक रूपमा कम स्वस्थ बनाउन सक्छन्।सोच्न र बुझ्न सक्ने क्षमता राम्रो हुने दाबीको सन्दर्भमा पनि उस्तै कुरा अगाडि आउँछ। मुसा र मानिसहरूबाट प्राप्त तथ्यांकमा स्पष्ट भिन्नता देखिन्छ। क्यान्सर अनुसन्धानबाट पनि यस्तै मिश्रित नतिजाहरू प्राप्त भएका छन्।
जनावरहरूमा गरिएको परीक्षणमा इन्टरमिटेन्ट फास्टिङलाई क्यान्सरबाट बचाउ र विषाक्त किमोथेरापी सहन सक्ने राम्रो क्षमतासँग जोडिएको थियो। तर मुसामा प्रभावकारी साबित भएको तरिकामाथि मानिसमा गरिएको एउटा ठूलो अध्ययन भने असफल रह्यो।अनुसन्धानकर्ताहरूले एउटा विशेष डाइट तयार पारेका थिए जसले लामो समयसम्म भोकै बस्दा शरीरमा हुने जैविक परिवर्तनहरूको नक्कल गर्थ्यो। सिद्धान्ततः यसबाट स्वस्थ कोषिकाहरू अझ बलियो हुने र क्यान्सरका कोषिकाहरू कमजोर पर्ने अनुमान थियो।यद्यपि, जुन मानिसहरूमा यो परीक्षण गरियो, उनीहरूमा अपेक्षा गरिएको मेटाबोलिक परिवर्तन भएन।यसका बाबजुद मेटास्टेटिक स्तन क्यान्सर भएका महिलाहरूको लागि ५:२ डाइट किमोथेरापीको समयमा फाइदाजनक हुनसक्छ। यसले उनीहरूको जीवनको गुणस्तर सुधार गर्न र रोग बढ्ने गतिलाई सुस्त बनाउन सक्छ।अल्मल्याउने र एकअर्काभन्दा फरक नतिजाहरूका बिच एउटा कुरा स्पष्ट रूपमा अगाडि आउँछ। जनावरहरूको तुलनामा मानिसहरूमा इन्टरमिटेन्ट फास्टिङका फाइदाहरू त्यति प्रभावशाली हुँदैनन्। यसको कारण के हो त?यसका केही कारण आधारभूत जैविक भिन्नताहरू पनि हुन्। उदाहरणका लागि, मुसाको मेटाबोलिक दर मानिसको तुलनामा धेरै उच्च हुन्छ, जसले गलत बुझाइ पैदा गर्न सक्छ।
हार्वर्ड स्कुल अफ पब्लिक हेल्थकी पोषण विषयकी सह-प्राध्यापक कोर्टनी पिटरसन भन्छिन्, ‘मुसाको १६ घण्टाको उपवास वास्तवमा मानिसको कैयौं दिनको उपवास बराबर हुन्छ किनभने तिनीहरूको मेटाबोलिक दर निकै उच्च हुन्छ।’यी परीक्षणहरूमा प्रयोग हुने मुसाहरू सामान्यतया एकअर्काका जेनेटिक कपी हुने र यसले मानिसहरूमा देखिने विविधता पत्ता लगाउन नसकिने वराडी बताउँछिन्। उनी भन्छिन्, ‘तिनीहरू साँच्चै नै एकदमै खराब मोडेल हुन्।’यद्यपि, सायद सबैभन्दा ठूलो अवरोध जीवविज्ञान नभई जानकारी हो। पिटरसन भन्छिन्, ‘मानिसहरूले वास्तवमा के खाइरहेका छन् भनेर जान्न धेरै गाह्रो छ।’
- स्मरणशक्तिका कमजोरीहरू
जनावरहरूमा गरिएका परीक्षणहरूमा डाइट र यसको असरबिच यति स्पष्ट सम्बन्ध देखिनुको एउटा कारण उनीहरू के खाइरहेका थिए भन्ने कुरामा कुनै शंका नहुनु हो।मुसा र प्रयोगशालामा राखिएका अन्य जनावरहरूसँग ‘डाइटको पालना गर्ने’ बाहेक अर्को कुनै विकल्प हुँदैन। अनुसन्धानकर्ताहरूले जति र जतिखेर दिन्छन्, तिनीहरू त्यति नै र त्यतिखेरै खाना खान्छन्। यसले गर्दा डाइट र जैविक वा चिकित्सकीय असरबिचको सीधा सम्बन्ध पत्ता लगाउन सजिलो हुन्छ।तर मानिसहरूमा गरिने अधिकांश परीक्षणहरूमा उनीहरूले लिने पोषक तत्त्वको तरिकालाई नियन्त्रण गर्न सकिँदैन। उनीहरूलाई पालना गर्नुपर्ने डाइटबारे बताउन सकिन्छ र एउटा फुड डायरी (कागजमा वा कहिलेकाहीँ भर्चुअल) दिन सकिन्छ।
त्यसपछि उनीहरू आफ्नो जीवन जिउन र आफ्नो रोजाइअनुसारका खानेकुरा छनोट गर्न थाल्छन्। वराडी भन्छिन्, ‘पोषणसम्बन्धी अनुसन्धानमा मानिसहरूले वास्तवमा के खाइरहेका छन् भनेर मापन गर्ने हामीसँग कुनै उपाय हुँदैन। त्यसैले उनीहरूले साँचो बोल्छन् भन्ने कुरामा हामी पूर्ण रूपमा निर्भर छौँ।’तर इमानदार मानिसहरूको स्मरणशक्ति पनि एकदमै सही हुँदैन। उनीहरू आफ्नो फुड डायरीमा कुनै खाना लेख्न बिर्सन सक्छन्। वा डाइटको पालना गर्न नसकेको लाजका कारण उनीहरूले फास्टिङको समयमा खाएका एक-दुई कुराहरू बताउन छुटाउन सक्छन्।आफ्नो अनुसन्धानमा सहभागी भएका मानिसहरूमध्ये ५० प्रतिशतले मात्र फुड रेकर्ड फिर्ता गर्ने वराडीको अनुमान छ। बाँकी मानिसहरूले कहिलेकाहीँ त्यसमा हेरफेर गरिदिन्छन्।आफू पोषण विषयकी युवा प्राध्यापक हुँदा अन्जानमै यस्तो जानकारी पाएको वराडी बताउँछिन्।
अध्ययनमा सहभागी व्यक्तिहरू आफ्नो खानाको रेकर्ड बुझाउन पर्खिरहेको कोठा नजिकैबाट हिँड्दै गर्दा उनले एक व्यक्तिलाई हतार-हतार पूरै हप्ताको खानाको विवरण लेखिरहेको देखिन्।उनी भन्छिन्, ‘उनीहरू केवल मनगढन्ते कुराहरू लेखिरहेका थिए। अनि मैले सोचेँ, 'ओहो, यो त काम नलाग्ने तथ्यांक हो।' र फेरि मेरो मनमा आयो, 'अरू कति मानिसहरूले यसो गरिरहेका होलान्?' ’एबेरिस्टविथ युनिभर्सिटीका पोषण अनुसन्धानकर्ता थोमस विल्सनका अनुसार सन् २०२५ मा अनुसन्धानकर्ताहरूको एक अन्तर्राष्ट्रिय टोलीले एउटा समीकरण (इक्वेसन) तयार पारेको थियो, जसबाट यो समस्याको दायराको अनुमान लगाउन सकिन्थ्यो।यसबाट लगभग ३० प्रतिशत मानिसहरूले आफूले खाएको खानेकुराको मात्रा कम बताउने गरेको पत्ता लाग्यो। उनी थप्छन्, ‘मानिसहरूले खाएको मात्रा बढी बताउने अवस्था भने विरलै हुन्छ।’कुनै व्यक्तिले वास्तवमा कति ऊर्जा लिइरहेको छ भनेर पत्ता लगाउने सबैभन्दा सटिक तरिका ‘डब्ली लेबल्ड वाटर स्टडिज’ हो।
यी परीक्षणहरूमा सहभागी हुने मानिसहरूले हाइड्रोजन र अक्सिजनको सुरक्षित स्टेबल आइसोटोप भएको पानी पिउँछन्। पसिना र पिसाबको माध्यमबाट यी कुराहरू शरीरबाट कति चाँडो बाहिर निस्कन्छन् भन्ने मापन गरेर, त्यो अवधिमा शरीरले कति ऊर्जा प्रयोग गर्यो भन्ने कुरा वैज्ञानिकहरूले हिसाब गर्न सक्छन्।सन् २०२५ को समीकरणबाट मानिसहरूले औसतमा ४०० देखि ८०० भन्दा बढी क्यालोरी कम बताउने गरेको खुलासा भयो। तर यो हरेक व्यक्तिको लागि फरक-फरक हुनसक्छ।कुनै व्यक्तिको खानपानसम्बन्धी सम्झना वास्तविकताभन्दा कति फरक हुन्छ भनेर पत्ता लगाउन वराडीले यसको प्रयोग गर्दा नतिजाहरू चकित पार्ने खालका थिए।उनी भन्छिन्, ‘मानिसहरू दैनिक १,६०० देखि २,००० क्यालोरी खाएको बताउँछन्। तर जब हामीलाई 'डब्ली लेबल्ड वाटर' बाट वास्तविक तथ्यांक प्राप्त हुन्छ, तब उनीहरूले ३,५०० क्यालोरी लिइरहेको थाहा हुन्छ।’पिटरसनका अनुसार पोषणविद् (न्युट्रिसनिस्ट) का लागि पनि पोषणको सटिक जानकारी बताउन गाह्रो हुन्छ। खानेकुराको मात्रामा धेरै भिन्नता हुन्छ। अझ वैज्ञानिकहरूले खानेकुरामा पाइने तत्त्वहरूको अनुमान लगाउन प्रयोग गर्ने न्युट्रिसन कम्पोजिसन टेबल (जस्तैः बर्गरमा कति म्याक्रोन्युट्रिएन्ट्स छन्) मा केवल औसत जानकारी मात्र हुन्छ, कुनै खास उत्पादनको पूर्ण जानकारी हुँदैन।यी कमजोरीहरू यति परिचित र चिन्ताजनक छन्, मानिसहरू आफैँले बताएको डाइटमा आधारित अध्ययनहरूलाई प्रकाशित गर्न बन्द गर्नुपर्ने मागसमेत उठेको छ।तर वास्तविकता के हो भने पोषणविद्हरूले रेकर्ड र सर्वेक्षणको प्रयोग गर्न छोड्न सक्दैनन्। वराडी भन्छिन्, ‘हामीसँग भएको एक मात्र तरिका यही हो।’तर सायद अब यस्तो अवस्था लामो समयसम्म रहनेछैन।
- स्मार्ट फोर्क, नेकलेस र टुथ सेन्सर
मानिसहरूमा हुने सबै अध्ययनहरू उनीहरू आफैँले दिएको जानकारीमा मात्र निर्भर हुँदैनन्।'इनपेसेन्ट फिडिङ ट्रायल' एक कडा प्रकारको अध्ययन हो जहाँ सहभागीहरूले के खान्छन् भन्ने कुरा अनुसन्धानकर्ताहरूले ठ्याक्कै नियन्त्रण गर्छन्। यसले मुसामा गरिएका अध्ययनहरू जत्तिकै सटिक तथ्यांक दिनसक्छ।यसमा हरेक क्यालोरीलाई ध्यानपूर्वक नियन्त्रण गरिन्छ। खानाको तौल जोखिन्छ र यदि तपाईंलाई फास्टिङ गर्नुपर्ने समयमा कुनै खाजा खान मन लागे पनि केही गर्न सकिँदैन। त्यहाँ कुनै फ्रिज हुँदैन।पिटरसनले यी परीक्षणहरू गरेकी छन्। उनको अध्ययनमा इन्टरमिटेन्ट फास्टिङको असर सामान्य अध्ययनहरूको तुलनामा बढी प्रभावकारी देखिएको छ। जस्तैः ब्लड सुगर र रक्तचापमा कमी, अक्सिडेटिभ स्ट्रेस नामक मोलिक्युलर ड्यामेजमा कमी र अटोफेजीमा वृद्धि।
यद्यपि, खर्चिलो हुने भएकाले यी परीक्षणहरू धेरै साना र कम समयका हुन्थे। जसले गर्दा यसबाट निकाल्न सकिने निष्कर्षहरूमा केही हदसम्म सीमाहरू तोकिन्छन्। धेरै कम सहभागीहरूसँग मात्र छ महिनासम्म फुड ट्रायलमा समावेश हुने समय हुन्छ।तर यदि तपाईंले प्रविधिको मद्दतबाट यी कडा निगरानी भएका अवस्थाहरूजस्तै माहोल बनाउन सक्नुभयो भने के होला?पोषणविद्हरू तीव्रताका साथ यस्ता नयाँ तरिकाहरू खोजिरहेका छन् जुन सेल्फ-रिपोर्टिङ (आफैंले जानकारी दिने काम) मा कम वा पटक्कै निर्भर हुँदैनन्। मानिसहरूले के खान्छन् भन्ने कुराको अब धेरै नयाँ प्रविधिले अझ सटिक रेकर्ड दिन सक्छन्।उदाहरणका लागि, केही अध्ययनहरूमा मानिसहरूलाई आफूले खाएका सबै कुराको फोटो खिच्न भनिन्छ। तर यसमा मानिसहरूले आफैं तथ्यांक रेकर्ड गर्नुपर्ने हुन्छ, त्यसैले अन्य मानिसहरू चस्मा वा नेकलेसमा जडान गरिएका क्यामेराहरू (जस्तैः फिटनिबल वा अटोग्राफर) प्रयोग गर्छन्।
यी क्यामेराहरूले हरेक सात सेकेन्डमा वा केही चपाइरहेको पत्ता लाग्नेबित्तिकै फोटो खिच्छन्। यद्यपि, क्यामेराको कारण गोपनीयतासँग जोडिएका चिन्ताहरू उठ्न सक्छन्।क्यामेराविना नै खानेकुराहरूमा नजर राख्न अन्य सेन्सरहरू पनि बनाइँदैछन्। यसमा चपाउने कामको पहिचान गर्ने नेकलेस, कुनै व्यक्तिले कहिले र कति खाना मुखमा लैजाँदैछ भनेर पत्ता लगाउने स्मार्ट फोर्क (काँटा चम्चा), र दाँतमा लगाइने न्युट्रिएन्ट सेन्सरहरू पर्छन्।यीमध्ये अधिकांश उपायहरू अहिले सुरुवाती चरणमै छन्। हालका लागि सबैभन्दा व्यावहारिक तरिका नियमित रगत र पिसाब परीक्षण गराउनु हो। जसबाट शरीरमा प्रक्रियामा रहेका म्याक्रोन्युट्रिएन्ट्समाथि नजर राख्न सकिन्छ।विल्सन भन्छन्, ‘पिसाब र रगतको विश्लेषणबाट तपाईंलाई खानाको बनावट (कम्पोजिसन) बारे धेरै जानकारी मिल्नेछ।’धेरै नयाँ र पुराना प्रविधिहरू उपलब्ध भए पनि कुनै एउटा प्रविधिले मात्र यो समस्या समाधान गर्न नसक्ने विल्सनको भनाइ छ।
यद्यपि, तिनीहरूलाई मिलाएर एउटा 'टेक-होम प्यानोप्टिकन' अर्थात् घरमै निगरानी गर्ने प्रणाली बनाउन सकिन्छ।यस वर्षको सुरुमा प्रकाशित एउटा अध्ययनमा विल्सन र उनका साथीहरूले धेरै फरक-फरक तरिका र प्रविधिहरूको समीक्षा गर्दै तिनीहरूलाई एकसाथ प्रयोग गरेमा प्रभावकारी हुनसक्ने सुझाव दिएका थिए।यो टोली अहिले यस्तो अध्ययनको अन्तिम चरणमा छ जहाँ यी संयोजनहरूको परीक्षण गरिँदैछ। यसमा व्यक्तिपरक फुड डायरी, रगत र पिसाब परीक्षणबाट प्राप्त वस्तुपरक बायोमार्कर, र क्यामेराजस्ता उपकरणहरू समावेश छन्। बिरामीहरू बाहिर आफ्नो सामान्य जीवन बाँचिरहेको अवस्थामा पनि यी प्रविधिहरूको संयोजनबाट पोषण अनुसन्धानकर्ताहरूले अस्पतालमा भर्ना भएका बिरामीहरूको जस्तै जानकारी पाउन सक्छन् वा सक्दैनन् भनेर परीक्षण गरिँदैछ।विल्सन भन्छन्, ‘हिजो तपाईंले के खानुभएको थियो भनेर म तपाईंलाई सोध्न चाहन्नँ।’
- जानकारीको आवश्यकता
इन्टरमिटेन्ट फास्टिङको क्लिनिकल ट्रायल अझ अघि बढ्नुपर्ने म्याटसनको मान्यता छ। यसमा नियमहरूको पालना, खानेकुरा र क्यालोरीको तथ्यांक मात्र नभई शारीरिक गतिविधि र निद्राको तथ्यांक पनि समावेश हुनुपर्छ।यी यस्ता कुराहरू हुन् जसलाई ‘जनावरहरूमा हुने अध्ययनहरूमा धेरै बारीकीका साथ नियन्त्रण गरिन्छ।’एकातिर अनुसन्धानकर्ता र कम्पनीहरू मानिसहरूको गोपनीयता र खानपानका सही तरिकाहरू बुझ्ने कुराबिचको कठिन सन्तुलन मिलाउने प्रयास गरिरहेका छन्।अर्कोतर्फ, सामाजिक सञ्जालका इन्फ्लुएन्सरहरू भने मुसामा प्राप्त नतिजाहरूलाई मानिसमा प्राप्त नतिजा जस्तै गरी बताइरहेका छन् र इन्टरमिटेन्ट फास्टिङका केही फाइदाहरूलाई बढाइचढाइ प्रस्तुत गरिरहेका छन्।वराडी भन्छिन्, ‘म धेरै गलत जानकारीहरू देखिरहेकी छु, त्यसकारण म एउटा युट्युब च्यानल सुरु गर्ने बारेमा सोचिरहेकी छु।’यो समस्या इन्टरमिटेन्ट फास्टिङमा मात्र सीमित छैन। उनी भन्छिन्, ‘यसैकारण मानिसहरू पोषणसँग जोडिएका अनुसन्धानबाट यति धेरै हैरान हुन्छन्।’उनी कोलेस्ट्रोलसँग जोडिएको सल्लाहप्रति औँल्याउँछिन्, जसलाई वर्षौंदेखि कहिले 'ज्यानमारा' त कहिले 'ठीकठाक' बताइँदै आइएको छ। उनी भन्छिन्, ‘मानिसहरूले के खाइरहेका छन् भन्ने हामीलाई थाहै नहुने भएकाले यस्तो भएको हो।’
