काठमाडौं । राजधानी काठमाडौंको बसुन्धरामा अवस्थित महेन्द्र नारायण निधि मेमोरियल अस्पताल स्वास्थ्य सेवाको क्षेत्रमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउँदै आएको अस्पतालका रूपमा परिचित छ। आधुनिक स्वास्थ्य सेवा, विशेषज्ञ चिकित्सकीय परामर्श तथा आवश्यक उपचार सुविधा उपलब्ध गराउने उद्देश्यसहित सञ्चालनमा रहेको यस अस्पतालले बिरामीलाई सहज, भरपर्दो र गुणस्तरीय स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने प्रयास गर्दै आएको छ।
.gif)
सन् २०११ मा स्थापना भएको महेन्द्र नारायण निधि मेमोरियल अस्पताल हाल १०० शैयाको क्षमतासहित सञ्चालनमा रहेको छ। काठमाडौं उपत्यकामा बढ्दो जनसंख्यासँगै स्वास्थ्य सेवाको माग पनि निरन्तर बढिरहेको अवस्थामा अस्पतालले विभिन्न स्वास्थ्य समस्या भएका बिरामीलाई उपचार तथा परामर्श सेवा उपलब्ध गराउँदै आएको छ।
अस्पतालमा सामान्य उपचार सेवासँगै गम्भीर अवस्थाका बिरामीको उपचारलाई समेत ध्यानमा राखेर आवश्यक पूर्वाधार तथा चिकित्सकीय सुविधा विकास गरिएको छ। अस्पतालमा अपरेटिङ रुम अर्थात् शल्यक्रिया कक्ष, आईसीयू (सघन हेरचाह एकाइ) तथा एचडीयू (उच्च निर्भरता एकाइ) लगायतका सुविधा उपलब्ध रहेका छन्। यस्ता सेवाले जटिल स्वास्थ्य अवस्था भएका बिरामीको उपचार तथा निगरानीमा सहयोग पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तर सुधारका लागि दक्ष चिकित्सक, नर्सिङ जनशक्ति तथा स्वास्थ्यकर्मीको भूमिका महत्वपूर्ण हुन्छ। त्यसलाई ध्यानमा राख्दै अस्पतालले विभिन्न विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवामार्फत बिरामीलाई आवश्यक चिकित्सकीय परामर्श तथा उपचार प्रदान गर्ने उद्देश्य लिएको छ। एउटै स्वास्थ्य संस्थामार्फत विभिन्न प्रकारका उपचार सेवा उपलब्ध गराउन सकिने हुँदा बिरामीलाई उपचारका लागि अन्यत्र जानुपर्ने बाध्यता कम गर्नसमेत यसले सहयोग पुर्याउने देखिन्छ।
आधुनिक स्वास्थ्य पूर्वाधारमा जोड
नेपालमा स्वास्थ्य सेवाको पहुँच विस्तार हुँदै गए पनि गुणस्तरीय तथा विशेषज्ञ सेवा सबै नागरिकसम्म सहज रूपमा पुर्याउने चुनौती अझै कायम छ। विशेषगरी काठमाडौंजस्तो घना जनसंख्या भएको क्षेत्रमा अस्पतालको क्षमता, दक्ष जनशक्ति र आधुनिक उपचार प्रविधिको आवश्यकता निरन्तर बढिरहेको छ। यस सन्दर्भमा १०० शैयाको क्षमतामा सञ्चालनमा रहेको महेन्द्र नारायण निधि मेमोरियल अस्पतालले स्वास्थ्य सेवाको माग पूरा गर्न आफ्नो भूमिका निर्वाह गरिरहेको छ।
अस्पतालमा उपलब्ध आईसीयू तथा एचडीयू सेवाले गम्भीर बिरामीको स्वास्थ्य अवस्थालाई निरन्तर निगरानी गर्न तथा आवश्यक उपचार व्यवस्थापन गर्न सहयोग पुर्याउँछ। त्यसैगरी शल्यक्रिया सेवा उपलब्ध हुनु अस्पतालको उपचार प्रणालीको महत्वपूर्ण पक्ष हो। बिरामीको स्वास्थ्य अवस्था र चिकित्सकीय आवश्यकताका आधारमा विशेषज्ञ चिकित्सकको सल्लाहमा उपचार प्रक्रिया अघि बढाइने व्यवस्था अस्पतालको सेवाको महत्वपूर्ण हिस्सा हो।
स्वास्थ्य सेवा र जनशक्ति विकासबीचको सम्बन्ध
महेन्द्र नारायण निधि मेमोरियल अस्पतालसँगै महेन्द्र नारायण निधि मेमोरियल हेल्थ इन्स्टिच्युट समेत जोडिएको छ। स्वास्थ्य क्षेत्रको विकासका लागि उपचार सेवा मात्र पर्याप्त नभई दक्ष स्वास्थ्य जनशक्ति उत्पादन पनि उत्तिकै आवश्यक हुने भएकाले अस्पतालसँग सम्बन्धित शैक्षिक संस्थाको उपस्थितिलाई महत्वपूर्ण मान्न सकिन्छ।
हेल्थ इन्स्टिच्युटमार्फत नर्सिङ शिक्षा प्रदान हुँदै आएको छ। स्वास्थ्य संस्थामा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीले सैद्धान्तिक ज्ञानसँगै व्यावहारिक अनुभव हासिल गर्ने अवसर पाउँदा भविष्यमा दक्ष नर्सिङ जनशक्ति उत्पादनमा सहयोग पुग्न सक्छ। नेपालमा स्वास्थ्य क्षेत्रमा दक्ष जनशक्तिको माग बढिरहेको अवस्थामा यस्ता शैक्षिक संस्थाले स्वास्थ्य सेवा प्रणालीलाई आवश्यक जनशक्ति उपलब्ध गराउन योगदान दिन सक्छन्।
अस्पताल र स्वास्थ्य शिक्षा संस्थाबीचको सम्बन्धले स्वास्थ्य सेवामा आवश्यक जनशक्ति विकास, व्यावहारिक ज्ञान तथा उपचार प्रणालीबारे विद्यार्थीलाई अनुभव प्रदान गर्न सहयोग गर्ने आधार तयार गर्न सक्छ। यसले दीर्घकालीन रूपमा स्वास्थ्य क्षेत्रको गुणस्तर सुधारमा समेत योगदान पुर्याउने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
बिरामीमैत्री स्वास्थ्य सेवाको आवश्यकता
नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रमा अहिले बिरामीमैत्री सेवा, सहज पहुँच, उपचारमा पारदर्शिता र गुणस्तरलाई विशेष महत्व दिइँदै आएको छ। अस्पतालमा उपचारका लागि आउने बिरामी तथा उनका परिवारका सदस्यले चिकित्सकीय सेवासँगै आवश्यक जानकारी, परामर्श, औषधि तथा परीक्षणसम्बन्धी सहज सेवा पाउनुपर्ने हुन्छ।
यसका लागि अस्पतालले स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तर निरन्तर सुधार गर्दै जानु आवश्यक हुन्छ। उपचार प्रविधिमा हुने विकाससँगै अस्पतालका पूर्वाधार, उपकरण, स्वास्थ्यकर्मीको क्षमता तथा सेवा व्यवस्थापनलाई पनि समयअनुकूल बनाउँदै लैजानुपर्ने आवश्यकता रहन्छ।
महेन्द्र नारायण निधि मेमोरियल अस्पतालले आफ्नो १०० शैयाको क्षमता, विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवा तथा आईसीयू, एचडीयू र शल्यक्रिया कक्षजस्ता सुविधामार्फत काठमाडौंमा स्वास्थ्य सेवाको विस्तारमा योगदान पुर्याउँदै आएको छ। आगामी दिनमा अस्पतालले थप विशेषज्ञ सेवा, आधुनिक प्रविधि र बिरामीमैत्री सेवा विस्तार गर्न सकेमा यसको प्रभावकारिता अझ बढ्न सक्ने देखिन्छ।
स्वास्थ्य सेवाको दिगो विकासतर्फ
नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रलाई आत्मनिर्भर, पहुँचयोग्य र गुणस्तरीय बनाउन सरकारी तथा निजी क्षेत्रका अस्पताल, स्वास्थ्य शिक्षण संस्था र दक्ष स्वास्थ्यकर्मीबीचको सहकार्य आवश्यक छ। स्वास्थ्य संस्थाले उपचार सेवा उपलब्ध गराउने मात्र नभई जनचेतना, स्वास्थ्य शिक्षा, दक्ष जनशक्ति उत्पादन र आधुनिक उपचार प्रणालीको विकासमा समेत योगदान पुर्याउनुपर्ने आवश्यकता छ।
यस दृष्टिले महेन्द्र नारायण निधि मेमोरियल अस्पताल र यससँग सम्बन्धित महेन्द्र नारायण निधि मेमोरियल हेल्थ इन्स्टिच्युटलाई स्वास्थ्य सेवा र स्वास्थ्य शिक्षा दुवै क्षेत्रमा काम गर्ने संस्थाका रूपमा हेर्न सकिन्छ। अस्पतालको उपचार सेवा र हेल्थ इन्स्टिच्युटको नर्सिङ शिक्षाबीचको सम्बन्धले स्वास्थ्य क्षेत्रका लागि आवश्यक जनशक्ति विकासमा थप सहयोग पुर्याउन सक्छ।
काठमाडौं उपत्यकामा स्वास्थ्य सेवाको माग बढ्दै गएको अवस्थामा अस्पतालले उपलब्ध पूर्वाधारको प्रभावकारी उपयोग गर्दै सेवा विस्तार, प्रविधिको आधुनिकीकरण, दक्ष जनशक्ति विकास तथा बिरामीको उपचार अनुभव सुधारमा निरन्तर ध्यान दिन सकेमा यसको योगदान अझ महत्वपूर्ण बन्न सक्नेछ।
समग्रमा, महेन्द्र नारायण निधि मेमोरियल अस्पताल काठमाडौंको बसुन्धरामा १०० शैयाको क्षमतासहित सञ्चालनमा रहेको स्वास्थ्य संस्था हो, जहाँ शल्यक्रिया कक्ष, आईसीयू, एचडीयू तथा विशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवाजस्ता सुविधा उपलब्ध छन्। अस्पतालसँग जोडिएको महेन्द्र नारायण निधि मेमोरियल हेल्थ इन्स्टिच्युटले नर्सिङ शिक्षा प्रदान गर्दै स्वास्थ्य जनशक्ति विकासमा समेत भूमिका खेलिरहेको छ। स्वास्थ्य सेवा र स्वास्थ्य शिक्षालाई एकसाथ अघि बढाउने यस्ता संस्थाको प्रभावकारी सञ्चालनले नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रलाई थप व्यवस्थित र गुणस्तरीय बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
