काठमाडौं । नेपाली पाककला र आतिथ्य क्षेत्रलाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चसम्म पुर्याउने अभियानमा शेफ कुमार चालिसेको नाम उल्लेखनीय रूपमा अघि आउँछ। व्यावसायिक खाना पकाउने कला, पाककला शिक्षा, आतिथ्य व्यवस्थापन र नेपाली खानाको अन्तर्राष्ट्रिय प्रवर्द्धनलाई सँगसँगै अघि बढाउँदै आएका चालिसेले दुई दशकभन्दा लामो समयदेखि यस क्षेत्रमा योगदान दिँदै आएका छन्।
.gif)
सन् १९९६ मा काठमाडौंस्थित होटल अन्नपूर्णबाट प्रशिक्षार्थीका रूपमा सुरु भएको उनको व्यावसायिक यात्रा अहिले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नेपाली खानाको प्रतिनिधित्व गर्ने तहसम्म पुगेको छ। लामो करियरका क्रममा उनले एक्जिक्युटिभ शेफ, कर्पोरेट शेफ, कुलिनरी म्यानेजर, पाककला परामर्शदाता तथा प्रशिक्षकका रूपमा जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन्।
यी विभिन्न भूमिकाले उनलाई भान्सा सञ्चालनदेखि आतिथ्य व्यवस्थापन, पाककला प्रशिक्षण र व्यावसायिक नेतृत्वसम्मको व्यापक अनुभव दिलाएको छ।
नेपाली स्वादलाई विश्वमञ्चमा चिनाउने अभियान
चालिसेको करियरको महत्वपूर्ण पाटो नेपाली खानालाई अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा परिचित गराउने प्रयास हो। उनले अष्ट्रेलिया, स्विट्जरल्यान्ड, मकाउ, जर्मनी, फ्रान्स, कतार, स्पेन, दक्षिण कोरिया र बेलायतलगायतका देशमा आयोजित पाककला कार्यक्रम, खाद्य महोत्सव तथा आतिथ्यसम्बन्धी कार्यक्रममा सहभागिता जनाएका छन्।
उनका अन्तर्राष्ट्रिय प्रस्तुतिहरूले नेपाली खानाका परम्परागत स्वाद र परिकारलाई विदेशी दर्शकमाझ पुर्याउने अवसर मात्र दिएको छैन, नेपालको पाक विरासतमा रहेको विविधता र सम्भावनालाई समेत उजागर गरेको छ।
नेपाली खाना विश्वका स्थापित पाक परम्परासँगै उभिन सक्ने क्षमता राख्छ भन्ने विश्वास उनको अन्तर्राष्ट्रिय गतिविधिमा देखिन्छ।
मकाउदेखि सिड्नीसम्म नेपाली परिकारको पहिचान
उनको अन्तर्राष्ट्रिय यात्राको उल्लेखनीय अध्याय सन् २०१३ मा मकाउमा आयोजित खाद्य महोत्सवमा भएको सहभागिता हो। ३२ देशका परिकार तथा खानाको प्रतिनिधित्व रहेको उक्त महोत्सवमा उनले नेपाली परिकार प्रस्तुत गरेका थिए।
उक्त कार्यक्रममा नेपाली खानाले उच्च बिक्री हासिल गरेको र चालिसेले ‘बेस्ट शेफ पर्फर्मेन्स अवार्ड’ प्राप्त गरेको बताइएको छ। नेपाली खानाको स्वादलाई अन्तर्राष्ट्रिय दर्शकमाझ प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत गर्ने उनको क्षमताको यो महत्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा लिइन्छ।
त्यसैगरी, सन् २०१७ मा आयोजित सिड्नी नेपाली फूड फेस्टिभलमा उनको सहभागिताले अष्ट्रेलियाली दर्शकमाझ नेपाली परिकारको परिचय विस्तार गर्न थप मद्दत गरेको थियो।
शेफसँगै ज्ञान हस्तान्तरण गर्ने प्रशिक्षक
चालिसेको योगदान खाना पकाउने क्षेत्रमा मात्र सीमित छैन। उनले पाककला तथा आतिथ्यसम्बन्धी प्रशिक्षणमार्फत नयाँ पुस्ताका शेफहरूलाई व्यावहारिक सीप र व्यावसायिक ज्ञान प्रदान गर्दै आएका छन्।
उनको बुझाइमा आतिथ्य क्षेत्रको दीर्घकालीन विकासका लागि दक्ष जनशक्ति उत्पादनसँगै व्यवस्थित पाककला शिक्षा र नयाँ पुस्तामा ज्ञान हस्तान्तरण पनि उत्तिकै आवश्यक छ।
नेपालमा पछिल्लो समय कुलिनरी स्कुल तथा तालिम संस्थाको संख्या बढ्दै जानु सकारात्मक पक्ष भएको उनी बताउँछन्। यसले युवालाई स्वदेशमै व्यावसायिक सीप हासिल गरी पाककला तथा आतिथ्य क्षेत्रमा करियर निर्माण गर्ने अवसर विस्तार गरेको छ।
पाककला र मानवीय सेवाको सम्बन्ध
चालिसेले पाककला सीपलाई मानवीय सेवासँग जोड्ने प्रयाससमेत गरेका छन्। वर्ल्ड शेफ्स विदाउट बोर्डर्स लगायतका अन्तर्राष्ट्रिय पाककला सञ्जालमार्फत उनले विभिन्न सामुदायिक तथा मानवीय गतिविधिमा आफ्नो सीप र अनुभव योगदान गरेका छन्।
यसले पाककला पेशा केवल व्यावसायिक क्षेत्र नभई कठिन परिस्थितिमा रहेका समुदायलाई सहयोग गर्ने माध्यम पनि बन्न सक्ने देखाउँछ।
नेपालमा बढ्दै गएको आतिथ्य क्षेत्रको सम्भावना
नेपालको पाककला तथा आतिथ्य क्षेत्रबारे कुरा गर्दै चालिसेले पछिल्लो समय यस क्षेत्रमा अवसर विस्तार हुँदै गएको बताएका छन्। नेपालमा कुलिनरी स्कुल, रेस्टुरेन्ट तथा आतिथ्यसम्बन्धी व्यवसाय बढ्दै गएका छन् भने उपभोक्ताको स्वाद र खानासम्बन्धी रुचि पनि विविध बन्दै गएको उनको अनुभव छ।
नेपाली उपभोक्तामा परम्परागत खानासँगै अन्तर्राष्ट्रिय परिकारप्रति रुचि बढ्दै जानुले नेपालको खाद्य संस्कृतिलाई थप विविध र गतिशील बनाएको उनको बुझाइ छ।
उनका अनुसार पाककला अब केवल रोजगारीका लागि सिकिने सीपमा सीमित छैन। यसलाई व्यावसायिक करियर, उद्यमशीलता र अन्तर्राष्ट्रिय अवसरसँग जोड्न सकिने सम्भावना बढ्दै गएको छ।
खाना स् संस्कृति र पहिचान जोड्ने सेतु
चालिसेको यात्राको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष नेपाली खानालाई संस्कृति र पहिचानसँग जोडेर हेर्ने दृष्टिकोण हो।
उनका लागि नेपाली खाना केवल परम्परागत परिकारको संग्रह होइन। यो नेपालको इतिहास, भूगोल, समुदाय, संस्कृति, परम्परा र आतिथ्यलाई विश्वसमक्ष प्रस्तुत गर्ने प्रभावकारी माध्यम हो।
खानाको माध्यमबाट एउटा देशको जीवनशैली र सांस्कृतिक विविधतालाई विश्वसमक्ष परिचित गराउन सकिने भएकाले पाककला सांस्कृतिक कूटनीतिको एउटा महत्वपूर्ण माध्यमसमेत बन्न सक्ने देखिन्छ।
काठमाडौंमा युवा प्रशिक्षार्थीका रूपमा सुरु भएको चालिसेको यात्रा आज अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा नेपाली खानाको प्रतिनिधित्व गर्ने तहसम्म पुगेको छ। निरन्तर सिकाइ, व्यावसायिक अनुशासन, सिर्जनशीलता र पाककला पेशाप्रतिको समर्पणले उनको करियरलाई फरक पहिचान दिएको छ।
आज नेपाली पाककला विश्वका विभिन्न शहर तथा अन्तर्राष्ट्रिय खाद्य महोत्सवमा क्रमशः आफ्नो उपस्थिति जनाउँदैछ। यस्तो अवस्थामा चालिसेजस्ता नेपाली शेफको अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव, सीप र सम्पर्कले नेपाली खानाको पहिचान विस्तार गर्न महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउन सक्छ।
नेपालमा बढ्दै गएको कुलिनरी शिक्षा, रेस्टुरेन्ट संस्कृति, खाद्यप्रतिको बदलिँदो रुचि र आतिथ्य क्षेत्रमा सिर्जना भइरहेका अवसरले नेपाली पाककला क्षेत्रको भविष्यप्रति आशा जगाएको छ।
चालिसेको यात्राले एउटा स्पष्ट सन्देश दिन्छ—नेपालको भान्सामा जन्मिएका स्वाद विश्वका मञ्चसम्म पुग्न सक्छन्, त्यसका लागि परम्परागत स्वादलाई व्यावसायिक सीप, सिर्जनशीलता र निरन्तर प्रयाससँग जोड्न आवश्यक छ।
नेपाली खाना र आतिथ्यलाई नेपाल तथा विश्व समुदायबीच सांस्कृतिक सेतुका रूपमा अघि बढाउँदै आएका शेफ कुमार चालिसे नेपाली पाककला विश्वमञ्चमा स्थापित गर्ने अभियानका एक महत्वपूर्ण प्रतिनिधि बनेका छन्।
