काठमाडौं । अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव हासिल गरेका सेफ अर्जुनबहादुर थापा नेपाली पाककला, आतिथ्य सेवा, पाककला प्रशिक्षण तथा उद्यमशीलताको क्षेत्रमा सक्रिय छन्। नेपालसहित श्रीलङ्का, भारत, जर्मनी, संयुक्त अरब इमिरेट्स, बेलायत, स्विट्जरल्यान्ड, जापान र स्विडेनलगायतका मुलुकमा काम तथा प्रशिक्षणको अनुभव हासिल गरेका थापाले नेपाली खानालाई अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा प्रवर्द्धन गर्ने प्रयास गर्दै आएका छन्।
.gif)
उनको व्यावसायिक अनुभव होटल तथा आतिथ्य सेवामा मात्र सीमित छैन। पाककला शिक्षा, रेस्टुरेन्ट विकास, नेपाली खानाको अन्तर्राष्ट्रिय प्रस्तुतीकरण तथा युवा सेफहरूको सीप विकासमा समेत उनी संलग्न रहँदै आएको बताइन्छ।
प्रशिक्षणबाट सुरु भएको पाककला यात्रा
उपलब्ध विवरणअनुसार थापाले सन् १९८२–१९८३ तिर नेपालस्थित होटल व्यवस्थापन तथा पर्यटन प्रशिक्षण केन्द्रबाट पाककला सम्बन्धी प्रशिक्षण लिएर आफ्नो व्यावसायिक यात्रा सुरु गरेका थिए। त्यसपछि उनी सोल्टी ओबेरोई होटलमा आबद्ध भई उच्चस्तरीय आतिथ्य सेवामा अनुभव हासिल गरेको उल्लेख छ।
करिब पाँच वर्षपछि उनी पुनः होटल व्यवस्थापन तथा पर्यटन प्रशिक्षण केन्द्रमा प्रशिक्षकका रूपमा आबद्ध भएका थिए। प्रशिक्षण क्षेत्रमा कार्यरत रहँदा श्रीलङ्का, भारत र जर्मनीमा विभिन्न तालिम तथा व्यावसायिक कार्यक्रममा सहभागी भएको विवरण छ।
यसपछि उनले नेपालस्थित शेर्पा होटल तथा दुबईस्थित शेराटन होटलमा समेत काम गरेको बताइन्छ।
पाककला शिक्षा र उद्यमशीलतामा योगदान
सन् १९९६ मा काठमाडौंमा आफ्नै पाककला विद्यालय स्थापना गरेपछि थापाको व्यावसायिक यात्रा पाककला शिक्षासँग थप जोडिएको देखिन्छ। विद्यालयमार्फत भावी सेफलाई प्राविधिक ज्ञान, व्यावहारिक सीप, अनुशासन तथा व्यावसायिक दक्षता प्रदान गर्ने काम हुँदै आएको बताइन्छ।
अन्तर्राष्ट्रिय आतिथ्य क्षेत्रमा रोजगारी तथा व्यवसायका लागि नेपाली युवालाई आवश्यक सीप प्रदान गर्ने उद्देश्यले उनले प्रशिक्षण गतिविधिलाई निरन्तरता दिँदै आएका छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय होटल तथा रेस्टुरेन्टमा अनुभव
थापाले बेलायतमा चिली पिकल्स, म्यारियट पार्क लेन, हिल्टन लन्डन तथा एलएसजी स्काई सेफ्स, हिथ्रो लगायतका संस्थासँग सम्बन्धित रहेर काम गरेको विवरण छ। स्विट्जरल्यान्डस्थित द चेदी आन्डरमाटमा समेत उहाँले व्यावसायिक अनुभव हासिल गरेको उल्लेख छ।
उनको उद्यमशील यात्रामा बेलायतको फेल्थमस्थित नमस्ते गोर्खा रेस्टुरेन्टको स्थापना तथा सञ्चालन पनि जोडिएको बताइन्छ।
त्यसैगरी जापान, स्विडेन, जर्मनी र बेलायतमा नेपाली खानासँग सम्बन्धित रेस्टुरेन्ट परियोजनाको विकास तथा उद्घाटनमा समेत उनी सहभागी भएको विवरण छ। ती परियोजनामा उनको भूमिका पाककला, रेस्टुरेन्टको अवधारणा, खानाको पहिचान, सञ्चालन मापदण्ड तथा अन्तर्राष्ट्रिय ग्राहकसमक्ष नेपाली परिकारको प्रस्तुतीकरणसँग सम्बन्धित रहेको बताइएको छ।
नेपाली खानाको अन्तर्राष्ट्रिय सम्भावना
थापाको व्यावसायिक यात्राले नेपाली खानालाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा स्थापित गर्न सकिने सम्भावनालाई समेत उजागर गरेको छ। नेपालको मौलिक परिकार, स्थानीय कृषि उत्पादन र विविध खानपान संस्कृतिलाई आधुनिक पाककला प्रविधि तथा अन्तर्राष्ट्रिय आतिथ्य मापदण्डसँग जोड्न सके नेपाली खानाले पर्यटन तथा आतिथ्य क्षेत्रमा थप आर्थिक अवसर सिर्जना गर्न सक्ने देखिन्छ।
नेपालमा उपलब्ध मौलिक परिकार र खाद्य संस्कृतिलाई व्यवस्थित रूपमा ब्रान्डिङ गरी अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रवर्द्धन गर्न सके यसबाट पर्यटन प्रवर्द्धन, रोजगारी सिर्जना तथा स्थानीय उत्पादनको बजार विस्तारमा समेत योगदान पुग्न सक्छ।
अनुभवी पाककला विज्ञमा लगानी आवश्यक
अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव हासिल गरेका पाककला विज्ञको ज्ञान र सीपलाई नेपालको पर्यटन तथा आतिथ्य उद्योगको विकाससँग जोड्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ। यस्ता विज्ञको अनुभवलाई संस्थागत रूपमा उपयोग गर्न सके आधुनिक पाककला प्रशिक्षण, नेपाली खानाको अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डिङ र रेस्टुरेन्ट व्यवसायको विकासमा सहयोग पुग्न सक्छ।
हाम्रा अन्तर्राष्ट्रिय संवाददाता तथा ‘फलाङ फुड डिक्सनरी’का लेखक शिव न्यौपानेले नेपालमा उपलब्ध पाककला विज्ञहरूको ज्ञानलाई देशको आर्थिक विकाससँग जोड्नुपर्ने धारणा राखेका छन्।
उनका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव भएका सेफहरूको ज्ञानलाई नेपालमा आधुनिक पाककला प्रशिक्षण केन्द्र, नेपाली खानाको अन्तर्राष्ट्रिय प्रवर्द्धन तथा रेस्टुरेन्ट विकास कार्यक्रमसँग जोड्न सके आतिथ्य उद्योगले ठूलो आर्थिक सम्भावना बोकेर अघि बढ्न सक्छ।
यसबाट नेपाली युवालाई स्वदेशमै सीप तथा रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्न, स्थानीय कृषि उत्पादनलाई बजारसँग जोड्न तथा पर्यटन र आतिथ्य क्षेत्रलाई थप व्यवस्थित बनाउन सहयोग पुग्न सक्ने उनको भनाइ छ।
नेपालको मौलिक खानपान संस्कृति, प्राकृतिक सौन्दर्य र आतिथ्य परम्परालाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँग जोड्न अनुभवी पाककला विज्ञको ज्ञान महत्वपूर्ण हुन सक्छ। त्यसैले सेफ अर्जुनबहादुर थापाजस्ता अनुभवी जनशक्तिको सीप र अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवलाई नेपालको पर्यटन तथा आतिथ्य रणनीतिसँग जोड्ने विषयमा थप बहस र पहल आवश्यक देखिएको छ।
